โรงเรียนวัดหนองตาหลวง

หมู่ที่ 3 บ้านหนองตาหลวง ตำบล หินกอง อำเภอ เมืองราชบุรี จังหวัด ราชบุรี 70000

Mon - Fri: 9:00 - 17:30

032 206336

เว็บบอร์ด

Please to create posts and topics.

เดจาวู

เดจาวู

เดจาวู เคยบ้างไหมบางครั้งเมื่อเรากำลังอยู่ในสถานที่หรือในสถานการณ์ใดที่เรามีความรู้สึกว่าเราเคยอยู่ เคยทำหรือเคยเป็นในสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นขณะปัจจุบัน บางคนก็เกิดความรู้สึกแบบนี้บ่อยๆถึงขนาดที่บางครั้งก็รู้ด้วยว่าจะเกิดอะไรขึ้นต่อไป แต่ก็เป็นความรู้สึกทีเกิดขึ้นในเวลาสั้นๆ

อาการแบบนี้เรียกเกันทางสากลทั่วโลกว่าเดจาวู (Deja Vu) แต่ชื่อในทางการแพทย์จะใช้คำว่า Promnesia หรือ Paramnesia   ผู้เขียนเป็นคนหนึ่งที่เคยมีความรู้สึกเช่นนี้เกิดขึ้นเหมือนกันและต้องการศึกษาเพื่อหาสาเหตุของมัน 

 

เดจาวู เป็นคำภาษาฝรั่งเศสมีความหมายถึงความรู้สึกของคนๆหนึ่งที่รู้สึกเสมือนว่าตัวเองเคยมีชีวิตอยู่ในสถานการณ์ปัจจุบันมาก่อน นี่คือวลีภาษาฝรั่งเศสที่แปลตามตัวอักษรว่า "เห็นแล้ว" แม้ว่าบางคนจะตีความเดจาวูในบริบทเหนือธรรมชาติ แต่แนวทางทางวิทยาศาสตร์กระแสหลักอธิบายเดจาวูว่าเป็นมันเป็นความผิดปกติของความทรงจำ

โดยที่แม้ว่าจะมีความรู้สึกในการระลึกถึงเวลาสถานที่และบริบททางการปฏิบัติของประสบการณ์ "ก่อนหน้า" นั้นอย่างไม่ขัดเจนแน่นอนหรือเชื่อว่าไม่น่าเป็นไปได้ 

เดจาวูมีสองประเภท เดจาวูในความหมายทางความผิดปกติทางร่างกายซึ่งมักเกี่ยวข้องกับโรคลมชักที่มีอาการเป็นเวลานานผิดปกติหรือบ่อยครั้ง หรือเกี่ยวข้องกับอาการอื่น ๆ เช่น ภาพหลอนอาจเป็นตัวบ่งชี้ความเจ็บป่วยทางระบบประสาทหรือจิตเวช และเดจาวูในลักษณะที่ไม่ใช่ความผิดปกติทางกายของคนที่มีสุขภาพดี

โดยที่ประมาณสองในสามของผู้ที่มีประสบการณ์เดจาวูคือผู้ที่เดินทางมากหรือดูภาพยนตร์มากมีแนวโน้มที่จะสัมผัสกับเดจาวูมากกว่าคนอื่น ๆ นอกจากนี้ผู้คนยังมีแนวโน้มที่จะมีอาการเดจาวูมากขึ้นในสภาวะที่เปราะบางหรืออยู่ภายใต้ความกดดันสูง และการวิจัยแสดงให้เห็นว่าประสบการณ์ของเดจาวูก็ลดลงตามอายุที่มากขึ้นเช่นกัน 

 

เดจาวูกับความผิดปกติทางการแพทย์

เดจาวูเกี่ยวข้องกับโรคลมบ้าหมูประเภทหนึ่ง ประสบการณ์นี้เป็นความผิดปกติทางระบบประสาทที่เกี่ยวข้องกับการปล่อยกระแสไฟฟ้าในสมอง ทำให้เกิดความรู้สึกที่รุนแรงว่าเหตุการณ์หรือประสบการณ์ที่กำลังประสบอยู่ในปัจจุบันเป็นเหตุการณ์ในอดีตที่ได้เกิดขึ้นแล้ว

เคยมีนักวิจัยพยายามสร้างความเชื่อมโยงระหว่างเดจาวูกับความผิดปกติทางจิต เช่น ความวิตกกังวล ความผิดปกติของอัตลักษณ์ที่ไม่อยากเปิดเผยและโรคจิตเภท แต่ก็ไม่พบความสัมพันธ์ความเกี่ยวโยงกันเป็นพิเศษระหว่างเดจาวูและโรคจิตเภทใดๆ

งานวิจัยบางชิ้นได้พิจารณาถึงความสัมพันธ์ของเดจาวูกับพันธุกรรม แม้ว่าในปัจจุบันจะไม่พบยีนที่มีความเกี่ยวข้องกับอาการเดจาวู แต่ยีน LGII บนโครโมโซม 10 กำลังได้รับการศึกษาเพื่อหาจุดเชื่อมโยงที่เป็นไปได้

ยีนบางรูปแบบมีความเกี่ยวข้องกับโรคลมชักแบบที่ไม่รุนแรงและแม้ว่าจะไม่มีความแน่นอนเดจาวูร่วมกับจาไมส์วูมักเกิดขึ้นบ่อยในระหว่างการชัก ซึ่งนักวิจัยมีเหตุผลที่จะมีข้อสงสัยถึงการเชื่อมโยงกัน

เดจาวูกับเภสัชวิทยา

ยาบางชนิดเพิ่มโอกาสในการเกิดเดจาวูในผู้ใช้ส่งผลให้เกิดความรู้สึกที่รุนแรงว่าเหตุการณ์หรือประสบการณ์ที่กำลังเผชิญอยู่ในอดีตเคยเกิดขึ้นแล้ว ในทางเภสัชกรรมยาบางชนิดเมื่อนำมาร่วมกันก็มีส่วนเกี่ยวข้องกับสาเหตุของอาการเดจาวู มีรายงานการวิจัยกรณีของชายที่มีสุขภาพแข็งแรงคนหนึ่งเริ่มมีอาการเดจาวูอย่างรุนแรงและกำเริบเมื่อรับประทานยา

Amantadine และ Phenylpropanolamine ร่วมกันเพื่อบรรเทาอาการไข้หวัด เขาพบว่าประสบการณ์นี้น่าสนใจมากจนเขาได้รับการรักษาอย่างครบถ้วนและรายงานให้นักจิตวิทยาเขียนเป็นกรณีศึกษา

เนื่องจากการออกฤทธิ์ของยาโดปามีนเนอร์จิก และการค้นพบก่อนหน้านี้จากการกระตุ้นสมองด้วยอิเล็กโทรด คาดเดาว่าเดจาวูเกิดขึ้นจากการกระทำของ Hyperdopaminergic ในพื้นที่ Mesial ของสมอง

คำอธิบายทางเลือก

เดจาวูอาจเกิดขึ้นได้หากประสาทของบุคคลนั้นสัมผัสกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบันสองครั้งติดต่อกัน การรับรู้ครั้งแรกอาจสั้น ไร้คุณภาพ ถูกบดบังหรืออยู่ในภาวะฟุ้งซ่าน การรับรู้ครั้งที่สองที่เกิดขึ้นโดยทันทีอาจทำให้บุคคลนั้นคุ้นเคยเพราะบุคคลนั้นเกี่ยวข้องกับสิ่งที่ป้อนเข้ามาครั้งแรกโดยธรรมชาติ

ความเป็นไปได้อย่างหนึ่งที่อยู่เบื้องหลังกลไกนี้คือประสบการณ์การป้อนข้อมูลครั้งแรกเกี่ยวข้องกับการประมวลผลแบบตื้น ซึ่งหมายความว่ามีเพียงคุณลักษณะทางกายภาพผิวเผินบางอย่างเท่านั้นที่ถูกดึงออกมาจากสิ่งกระตุ้น 

สาเหตุจากความทรงจำ

จากการวิจัยได้เชื่อมโยงประสบการณ์เดจาวูกับความสามารถทางความจำที่ดี หน่วยความจำการรับรู้ช่วยให้ผู้คนตระหนักถึงเหตุการณ์หรือสภาวะที่พวกเขากำลังประสบนั้นเกิดขึ้นก่อนหน้านี้ เมื่อผู้คนประสบกับเดจาวูพวกเขาอาจมีความจดจำในสถานการณ์บางอย่างที่พวกเขาไม่เคยพบเจอจริง

ความคล้ายคลึงกันระหว่างสิ่งเร้าที่กระตุ้นด้วยเดจาวูกับสิ่งที่มีอยู่หรือไม่มีอยู่แต่แตกต่างกัน ร่องรอยความทรงจำอาจนำไปสู่ความรู้สึกว่าเหตุการณ์หรือประสบการณ์ที่กำลังเผชิญอยู่ในอดีตเคยเกิดขึ้นแล้ว  ดังนั้นการเผชิญหน้ากับบางสิ่งที่กระตุ้นความสัมพันธ์โดยนัยของประสบการณ์หรือความรู้สึกที่ไม่สามารถจดจำได้อาจนำไปสู่เดจาวู 

การศึกษาในปี 2012 ในวารสาร Consciousness and Cognition ซึ่งใช้เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน (Virtual Reality) เพื่อศึกษาประสบการณ์เดจาวูที่ได้รับรายงานสนับสนุนแนวคิดนี้ การตรวจสอบจากเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนนี้แสดงให้เห็นว่าความคล้ายคลึงกันระหว่างสภาพแวดล้อมและพื้นที่ของฉากใหม่กับของฉากที่เคยมีประสบการณ์ก่อนหน้านี้

ในหน่วยความจำแต่ไม่สามารถเรียกคืนได้ อาจส่งผลต่อประสบการณ์เดจาวู เมื่อฉากที่มีประสบการณ์ก่อนหน้านี้ล้มเหลวในการตอบสนองใดๆ เมื่อมีการรับชมฉากใหม่ขึ้นทำให้ฉากที่เคยมีมาก่อนในความทรงจำยังคงมีผลกระทบได้  เอฟเฟกต์นั้นอาจเป็นความรู้สึกคุ้นเคยกับฉากใหม่ที่เกิดขึ้นเองโดยเป็นเรื่องของความรู้สึกที่สัมผัสถึงเหตุการณ์หรือประสบการณ์ที่กำลังประสบอยู่ในอดีตหรือเคยมีมาก่อน

ในทางพุทธศาสนามีผู้เคยให้คำอธิบายไว้ว่า ผู้ที่ทำวิปัสนาภาวนาในชั้นที่สูงขึ้นไปจะสามารถขึ้นไปถึงฌาน ญาณ และอภิญญา เดจาวูเป็นการปรากฏทางจิตที่อยู่ในระดับญาณ เมื่อจิตขึ้นมาเป็นฝ่ายควบคุมสมองและความคิด ปรากฏการเดจาวูเป็นผลจากการรับรู้ทางจิตมากกว่าสมองคิดขึ้นเนื่องจากสมองถูกทำให้ว่างไปแล้ว

การระลึกชาติได้ก็เป็นปรากฎการณ์หนึ่งของเดจาวูที่เกิดขึ้นทางจิต ส่วนทางตะวันตกจะให้น้ำหนักกับอาการเดจาวูในเชิงการแพทย์อย่างโรคบางชนิดหรืออาการทางพันธุกรรมและอาการประสาทหลอน รวมทั้งในทางจิตวิทยาซึ่งเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับผลกระทบจากความทรงจำ มากกว่าที่จะให้น้ำหนักกับเดจาวูว่าเป็น เหตุการณ์เหนือธรรมชาติ

 

โรงเรียนวัดหนองตาหลวง